İşçi ve Emekçileri Anlatan Unutulmaz 10 Film

1 Mayıs İşçi Bayramı dolayısıyla, Türk ve dünya sinemasından işçi temalı 10 filmi derledik.
İşçilerin hak mücadeleleri ve sömüre karşı verdikleri savaş, yıllar boyunca beyazperdeye yansıdı. Türkiye’de 1960’lı yıllardan itibaren örneklerini görmeye başladığımız işçi filmleri, uzun yıllar sansüre maruz kalsalar da, günümüzde hala hatırlanmakta ve yalnızca anlatılan hikayelerle değil, filmlerin yapılış süreçleriyle de mücadele ve başkaldırının sembolü olarak ön plandalar.
İşte, sömürüye karşı direnenlerin, ezilenlerin, dayanışma gösterenlerin ve hak arayışındaki bireylerin öykülerini anlatan 10 unutulmaz işçi filmi…
Maden

.
Maden
Zonguldak’ta maden işçileri, kötü koşullar ve yetersiz güvenlik önlemleri altında çalışmaktadır. Ana hedefleri ailelerine geçim sağlamak olan işçilerden İlyas, arkadaşlarını uyarır ve sendikalarının harekete geçmesi için imza toplamaya başlar. Ancak, işten çıkarılma korkusu dolayısıyla birçok işçi dayanışmaya katılmakta çekimser kalır. İlyas, mücadelesinde yalnız kalır ve çıkar grupları tarafından tehdit edilir. Fakat, gerçekler çok geçmeden ortaya çıkacaktır. Birkaç hafta sonra madende ciddi bir patlama gerçekleşir ve İlyas göçük altında kalır. Hayatını kaybeden işçilerden biri olur. Bu olayın ardından, madenciler İlyas’ın cansız bedenini omuzlayarak birlik ve dayanışma sözü verirler…
Gazap Üzümleri

.
Gazap Üzümleri
Büyük Buhran yıllarında Oklahoma’da yaşayan Joad ailesi, doğup büyüdükleri yerden işsizlik ve ekonomik kriz nedeniyle ayrılmak zorunda kalır. Kaliforniya, mevsimlik iş arayan birçok kişi için bir umut haline gelir. John Steinbeck’in romanından uyarlanan bu film, en başarılı edebiyat uyarlamalarından biri olarak kabul edilir ve ABD Ulusal Film Arşivi’nin korunması gereken filmler arasında yer alır. Romanın birçok kez uyarlanmasına karşın, bu versiyon iki Oscar kazanmıştır.
Karanlıkta Uyananlar

.
Karanlıkta Uyananlar
Turgut, babası geçince boya fabrikasının başına geçer, ancak yönetimi kaybetmesinin ardından fabrikayı yabancı sermayeye kaptırır. Arkadaşı Ekrem, ilk başta Turgut ile birlikte gezerken, zamanla işçilerin yanında yer alır ve ait olduğu yeri bulur. Ertem Göreç’in 1964 tarihli filmi, 1960’lardan sonra değişen ekonomik ve siyasal iklimi, sınıf kavramıyla birlikte ele alarak sinema tarihine ilk işçi-sendika filmi olarak geçmiştir. Senaryosunu Vedat Türkali yazmıştır, fakat sansür sebebiyle adı anılmamaktadır.
Grev

.
Grev (Stachka)
Rusya’daki bir sanayi bölgesinde, bir fabrika işçisi hırsızlıkla suçlanarak kendini asar. Bu talihsiz olay sonrası, sürekli kargaşanın yaşandığı fabrikada diğer işçiler greve çıkma kararı alır. İlk başta isteklerini dile getirirler, fakat grev zamanla kaosa yol açacaktır.
Bereketli Topraklar Üzerinde

.
Bereketli Topraklar Üzerinde
Orhan Kemal’in 1954 tarihli romanından uyarlanan bu film, Mahmut Tali Öngören ve Tuncel Kurtiz tarafından kaleme alınmıştır. 1979’da sıkıyönetim tarafından yasaklanan film, 12 Eylül döneminde kaybolmuştur. Yapımcı Nurettin Sezer’in negatiflerini korumak için İsveç’e götürmesi sayesinde bugünlere ulaşabilen film, Çukurova’ya gelen, zor şartlar altında çalışan Köse Hasan, Pehlivan Ali ve Yusuf’un yaşadıklarını anlatmaktadır.
Tohumlar Yeşerince

.
Tohumlar Yeşerince (Germinal)
Etienne Lantier, maden kaynaklarıyla geçimini sağlayan bir Fransız kasabasına yerleşir ve tek arzusu bir iş bulmaktır. Ancak Maheu ile tanıştıktan sonra hayatı değişir. Madende iş bulmasına yardım eden Maheu ile yakınlaşırken, ailenin kızı Catherine’e aşık olur. Gerçek derdi ise maden işçilerinin zor yaşam koşullarıdır. Etienne, Maheu’yu ikna ederek yeni bir madenciler sendikası kurar ve büyük bir grev organize eder. İşçiler birlikte devasa bir isyan başlatır, fakat maden sahiplerinin gazabı ile yüzleşmek kolay olmayacaktır… Emile Zola’nın romanından uyarlanan bu film, 1884’te Fransa’nın Voreux madenlerinde yaşanan trajediyi tüm etkileyiciliğiyle beyaz perdeye taşımaktadır.
Çark

.
Çark
Çark, 12 Eylül sonrası yapılan ilk işçi filmi olma özelliğine sahip ve polis baskısı nedeniyle İstanbul’da gösterilememiştir. Film, cam fabrikasında usta olarak çalışan genç Rauf’un öyküsüne odaklanır. Fabrika sahibi ekonomik kriz nedeniyle Rauf ve iki kişi dışında herkesi işten çıkaracağını söyler. Rauf, bu durumu kabul etmeyerek çıkarılan işçilerle birlikte ayrılmayı tercih eder. Rauf’un işsiz kalması sonucu, eşi Leman çalışmaya karar verir. Leman, polis olarak iş bulurken Rauf da arkadaşları ile başka bir fabrikada işe girer. Ancak haksızlıklar ve kötü çalışma koşulları, onları harekete geçirecektir.
Ben, Daniel Blake

.
Ben, Daniel Blake (I, Daniel Blake)
2016 Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye kazanmış Ken Loach’un filmi, New Castle’da yaşayan marangoz Daniel Blake’in hikayesini anlatıyor. Sağlık sorunları nedeniyle ilk kez işsizlik fonuna başvuran Daniel, gerçek hasta olduğunu bürokraside kanıtlamaya çalışır. Ancak sistemin karmaşası nedeniyle devlet yardımı alamaz ve yeniden işe girmeye çalışır. Bu süreçte Katie adında bir anne ve onun iki çocuğuyla dostluk kurar. Katie, bozuk sistemle ve baskıcı bürokrasi ile başa çıkmaya çalışan bir annedir. Ancak sosyal yardım durumu hiç de iç açıcı değildir…
Demir Yol / Fırtına İnsanları

.
Demiryol / Fırtına İnsanları
- Yönetmen: Yavuz Özkan
- Oyuncular: Tarık Akan, Fikret Hakan, Sevda Aktolga
Bir grup demiryolu işçisi, zorlaşan çalışma koşullarına karşı grev başlatır. Bu grev, devrimci öğrenciler tarafından da destek bulur, ancak işçiler ve öğrenciler arasında yöntem tartışmaları devam eder. Patronlar, grevi sona erdirmek için giderek artan zorbalıklar uygular. Grevi organize eden Hasan’ın kardeşi Bülent, bir çatışma sırasında yaşamını yitirir. Uygulanan karalama kampanyası ile güçlenen işçi dayanışması, patronları endişelendirir. Patronlar, grevi dağıtmak için garı yakma planı yapar. Basında yer alan komünistlerin garı yaktığına dair haber, işçilerin birliğini daha da güçlendirecektir.
Güneşli Pazartesiler

.
Güneşli Pazartesiler (Los lunes al sol)
İspanya’nın liman kenti Vigo’da yaşanan altı tersane işçisinin hikayesini anlatan bu film, tek bir karakterin merkezinde durmadan aynı kaderi paylaşan milyonların öyküsüne odaklanıyor. Film, kapitalizmin sonuçları ve işçi sınıfının yaşadığı sömürüye dikkat çekiyor.
“İki yoldaş karşılaştıklarında, biri komünizm hakkında söylenenlerin yalan olduğunu söyler. Diğeri ise, daha kötüsü olan kapitalizm hakkında her şeyin doğru olduğunu yanıtlar.”
