Karanlık Fabrika Dönemi Kapıda: GM’de Robot Devrimi Başlıyor
İşçiler geri dönmedi, robotlar geldi
Gelen bilgilere göre GM, Factory Zero tesisine FANUC tarafından üretilen yaklaşık 50 tane robot kolu yerleştirmiş durumda. Bu robotlar, montaj hattında araç bileşenlerinin birleştirilmesi ve çeşitli parçaların araca entegrasyonu süreçlerinde görev alacak.
GM, mart ayında “geçici” olarak belirtmiş olduğu ve 1.300 kişiyi etkileyen işten çıkarmayı gerçekleştirmişti. Bu nedenle yeni yatırımın ardından hâlâ işe dönmeyen çalışanlar yüzünden sendikanın tepkisi artmış durumda. Ayrıca Factory Zero tesisinde ekim ayında da 1.200 çalışan kalıcı olarak işten çıkarılmıştı.
Otomotiv sektöründe otomasyon yarışı
GM bu alanda yalnız değil, ABD’deki pek çok otomobil üreticisi, üretim hatlarını daha fazla otomatikleştirmek için robot teknolojilerine yatırım yapıyor. Stellantis ve Ford gibi firmalar, uzun süredir FANUC robotlarını üretim süreçlerinde kullanmakta.
Otomasyon tartışmalarının merkezinde yer alan kavramlardan biri, “karanlık fabrika” olarak adlandırılan üretim modelidir. Bu tesislerde üretim süreçlerinin büyük bölümü robotlar tarafından gerçekleştirilirken, insanlar yalnızca gözetim ve sorun çözme görevlerinde bulunuyor. İnsan varlığının son derece sınırlı olduğu bu tesislerde bazı bölümler sürekli aydınlatmaya bile ihtiyaç duymuyor.
FANUC, bu yaklaşımın öncülerinden biri olarak kabul ediliyor. Şirket, 2001 yılından beri büyük ölçüde otomatik çalışan bir fabrika işletiyor. Günümüzde GM ve diğer otomobil üreticilerinin kullandığı birçok robot kolu, büyük ölçüde başka robotlar tarafından üretiliyor.
Çin otomasyonda açık ara önde
Karanlık fabrika konseptinin günümüzdeki en büyük uygulayıcıları ise Çinli şirketler. Çinli otomobil markası Jetour, yüksek otomasyon ile SUV üreten bir tesis işletirken, lüks elektrikli araç üreticisi Zeekr, yılda 300 bin araca kadar üretim kapasitesine sahip bir karanlık fabrika kullanıyor.
Akıllı telefon üreticisi Xiaomi, fabrikasında 700’ün üzerinde robot kullanıyor. Şirket, bu tesiste yaklaşık 76 saniyede bir yeni elektrikli araç üretebiliyor. Xiaomi’nin ayrıca yılda 10 milyon akıllı telefon üretim kapasitesine sahip diğer bir yoğun otomasyonlu fabrikası da mevcut.
2024 itibarıyla Çin imalat sanayisinde kullanılan endüstriyel robot sayısı 2 milyona ulaştı. Ülke yalnızca geçen yıl 295 bin yeni robot devreye aldı. Aynı dönemde Japonya’da 44 bin 500, ABD’de ise 34 bin 200 endüstriyel robot kurulumu gerçekleştirildi. Çin’in güncel beş yıllık kalkınma planında yapay zeka ve robot teknolojileri ekonomik büyümenin merkezine yerleştirilmiş durumda. Pekin yönetimi, 2030’a doğru ilerlerken bu alanları stratejik öncelik olarak görmekte.
