Son 20 Yılın En Şiddetli Güneş Fırtınası Dünyayı Etkisi Altına Aldı
ABD Ulusal Hava Durumu Servisi’ne ait Uzay Hava Tahmin Merkezi (SWPC), bu olayı S4 (şiddetli) sınıfına yükselen bir güneş radyasyon fırtınası olarak değerlendirdi. SWPC, sosyal medya üzerinden yaptığı duyuruda, bu fırtınanın son 20 yıl içindeki en büyük olay olduğunu ve S4 seviyesinin en son Ekim 2003’te algılandığını açıkladı.
Fırtına, 18 Ocak’ta AR4341 adlı güneş lekesi bölgesinden meydana gelen X1.9 sınıfı bir güneş patlaması ile başladı. Bu patlama, tam halkalı bir koronal kütle atımına (CME) sebep oldu ve CME, beklenenden çok daha hızlı bir şekilde Güneş’ten Dünya’ya yaklaşık 25 saatte ulaştı. Normal şartlarda bu yolculuk iki ila dört gün sürüyor.
Uzaydaki manyetik enerji 20 katına çıktı
CME’nin etkisi 19 Ocak’ta doğrulandı ve manyetik koşullar G4 (şiddetli) jeomanyetik fırtına seviyesine ulaştı. SWPC tahmincisi Shawn Dahl, uzaydaki manyetik enerjinin normal arka plan seviyesinin neredeyse 20 katına çıktığını belirtti.
SWPC; havayolları, NASA, Federal Havacılık İdaresi (FAA), Acil Durum Yönetim Ajansı (FEMA) ve Kuzey Amerika Elektrik Güvenilirliği Kurumu’nu olası kesintilere karşı bilgilendirdi. Dahl, kritik teknolojik altyapıların zamanında önlem alabilmesi için ilgili kurumlarla sürekli iletişime geçtiklerini ifade etti.
Yüksek irtifada, özellikle Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki astronotlar ile kutup bölgelerinden geçen uçuşlardaki yolcular için radyasyon riski artmıştır. Astronotlar, bu gibi durumlarda daha iyi korunan bölgeler için geçiş yapabiliyor; bu yöntem daha önce de benzer güneş fırtınalarında uygulanmıştı.
Uydu operatörleri için, jeosenkron yörüngedeki uyduların riski artmakta, GPS hassasiyetinde ve kutup bölgelerindeki yüksek frekanslı radyo iletişiminde geçici kesintiler görülebilmektedir. Ancak Colorado Üniversitesi’nden güneş fizikçisi Ryan French, genel halkı etkileyecek geniş çaplı teknolojik sorunların beklenmediğini aktardı.
Kuzey ışıkları orta enlemlere kadar indi
Uzay hava durumu uzmanları, aktif güneş lekesi bölgesinden önümüzdeki günlerde yeni patlamaların yaşanabileceği ve Dünya’ya yönelen ek fırtınaların olabileceği konusunda uyarıyor.
Kaynakça
https://www.space.com/astronomy/sun/sun-erupts-with-powerful-x-class-flare-as-huge-cme-races-toward-earth-impact-possible-within-24-hours
https://edition.cnn.com/2026/01/19/science/largest-solar-radiation-storm-auroras
