Teknoloji Haberleri

İşten Çıkarmalarda Nihai Kararı Artık Yapay Zeka Veriyor

İşten çıkarmalarda son kararı artık yapay zekalar veriyor
Yapay zeka, iş yaşamında giderek daha fazla rol alırken, sadece bir yardımcı değil, çalışanların geleceğini belirleyen bir hakem haline geldi. ResumeBuilder.com’un gerçekleştirdiği ve 1.342 yöneticinin katıldığı bir anket, bu değişimin ne kadar ciddi olduğunu gösteriyor.

İşten çıkarmalarda yapay zeka etkisi

Araştırmaya göre, yöneticilerin %66’sı işten çıkarma kararlarında yapay zekalardan faydalandıklarını kabul ediyor. %64’ü ise doğrudan işten çıkarma süreçlerinde bu sistemlere danıştığını ifade ediyor. Üstelik her beş yöneticiden biri, insan müdahalesi olmadan nihai kararı tamamen yapay zekaya bıraktığını belirtiyor.

Aynı çalışmada yöneticilerin %78’i zam, %77’si de terfi konularında bir ChatGPT veya Gemini gibi sohbet botlarına danıştığını vurguluyor. Bu oranlar, yapay zekanın yalnızca idari alanda değil, aynı zamanda çalışanların yaşamlarını doğrudan etkileyen süreçlerde de belirleyici bir rol üstlendiğini gösteriyor.

Kullanılan araçlar arasında en popüler olanı ChatGPT, ardından Microsoft Copilot ve Google Gemini geliyor.

Yapay zeka övüyor, yöneticiler karar veriyor

İşten çıkarmalarda son kararı artık yapay zekalar veriyor
Ancak bu süreçler göründüğü kadar nesnel değil. LLM sistemlerinin kullanıcı memnuniyetine yönelik eğilimi, yani “yalakalık sorunu”, verilen kararların doğruluğunu sorgulatıyor. ChatGPT’nin bu eğilimi nedeniyle OpenAI, sistemi dengeleyecek güncellemeler yapmak zorunda kalmıştı.

Bu durum, özellikle işten çıkarma gibi geri dönüşü zor kararlar için riskli bir zemin oluşturuyor. Bir yöneticinin bir çalışanı işten çıkarmak için bahane aradığı bir senaryoda, yapay zeka prejudisleri pekiştirerek bu kararı onaylayabilir ve sorumluluğu teknolojiye atabilir.

Yapay zekanın karar verici bir otorite olarak kabul edilmesi, yalnızca kurumsal değil, bireysel düzeyde de endişe verici sonuçlar doğurabiliyor. Bazı kullanıcıların ChatGPT’yi bilinçli bir varlık gibi algılaması, “ChatGPT psikozu” olarak adlandırılan zihinsel sorunlara yol açmakta. Bu durum boşanmalar, iş kaybı, evsizlik ve hatta psikiyatrik tedavi gerektiren durumlara yol açabiliyor.

Bunların yanı sıra, LLM sistemlerinin sıkça gerçekle ilgisi olmayan bilgiler üretme eğilimi, yani “halüsinasyon” sorunu halen çözülmemiştir. Dahası, bu sorun modelin daha fazla veriyle beslendikçe ve dolayısıyla daha “akıllı” hale geldikçe daha da kötüleşmektedir.