Çin Tarihsel Bir Dönüm Noktasını Geçti: Toryumdan Uranyum Üretmeyi Başardı

06/11/202559 Görüntüleme coksosyal

Çin, tarihi eşiği aştı: Toryumdan uranyum üretmeyi başardı — Çin, nükleer enerji alanında tarihi bir adım atarak **toryum** yakıtını nükleer fisyon için **uranyuma** dönüştürmeyi başarıyla gerçekleştirdi. Bu başarı, Şanghay Uygulamalı Fizik Enstitüsü tarafından Gobi Çölü’nde geliştirilen deneysel bir reaktörle gerçekleştirildi. Bu gelişme, ülkenin sürdürülebilir bir temiz enerji kaynağına ulaşabilmesinin önemli bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor.

Çin’den tarihi başarı

Geliştirilen 2 megavatlık sıvı yakıtlı Toryum Bazlı Erimiş Tuz Reaktörü (TMSR), dünyada toryum yakıtını başarıyla yükleyebilen tek aktif reaktördür. Çin Bilimler Akademisi’nin verdiği bilgiye göre, bu başarı, erimiş tuz reaktörlerinde toryum kaynaklarının kullanımını teknik olarak kanıtlayan ilk somut veriye işaret ediyor ve teknolojide önemli bir sıçrama temsil ediyor.

Toryum, uranyuma göre çok daha bol ve erişilebilir bir elementtir ve Çin’in toryum rezervlerinin ülke enerji ihtiyacını 1.000 yıldan fazla karşılayabileceği ifade edilmektedir.

Bu atılımın merkezinde, reaktör çekirdeğinde gerçekleşen “toryumdan uranyuma dönüşüm” süreci bulunuyor. Doğal olarak bulunan toryum-232, nükleer reaksiyonlar zinciri ile uranyum-233 izotopuna dönüşüyor. Bu dönüşüm, fisyon zincir reaksiyonlarını sürdürebilen bir yakıt türü meydana getiriyor. Sürecin en önemli özelliği, tüm dönüşümün reaktör çekirdeği içinde meydana gelmesidir.

TMSR’nin bir diğer önemli avantajı da soğutma için suya ihtiyaç duymamasıdır. Bu özellik, reaktörlerin kıyı bölgelerine bağımlı kalmadan, ülkenin iç kesimlerinde güvenle inşa edilmesine olanak tanıyor. Aynı teknoloji, ileride büyük gemiler gibi mobil platformlarda da kullanılabilecek. Ayrıca bu teknolojinin güneş ve rüzgar enerjisi, yüksek sıcaklıklı enerji depolama, hidrojen üretimi ve petrokimya mühendisliği gibi alanlarla entegre edilebileceği belirtiliyor. Böylece çok kaynaklı, düşük karbonlu ve hibrit enerji sistemlerinin geliştirilmesi mümkün olacak.

Şimdiki hedef 2035’te 100 MW!

Çin Bilimler Akademisi, TMSR nükleer enerji sistemini 2011 yılında stratejik bir araştırma programı olarak başlatmıştır. Hedef, ülkenin zengin toryum kaynaklarını kullanarak enerji bağımsızlığına ulaşmak ve sürdürülebilir enerji üretiminde yeni bir dönem açmaktı. Bu uzun soluklu çabanın meyvesi olarak, 11 Ekim 2023’te reaktör ilk kritik aşamaya, 17 Haziran 2024’te ise tam güç operasyonuna ulaşmıştır. Aynı yıl içinde yapılan deneyle, dünyada ilk kez bir erimiş tuz reaktörüne toryum eklenmesi başarılı bir şekilde gerçekleştirilmiştir. Çin, 2035 yılına kadar 100 MW termal gücündeki bir prototip reaktör inşa edip ticarileştirmeyi hedefliyor.

Kaynakça

https://www.scmp.com/news/china/science/article/3331312/china-reaches-energy-independence-milestone-breeding-uranium-thorium

https://www.chinadaily.com.cn/a/202511/01/WS6905af81a310f215074b86a8_5.html