Şaşırtıcı Bulgular: Balıklarda İlk Kez Bulaşıcı Kanser Tespit Edildi
Araştırmacılar, balıklarda kaydedilen ilk bulaşıcı kanser vakasını keşfetti. Nature dergisinde yayımlanan incelemeye göre, Kanada’nın Quebec bölgesi ve ABD’nin kuzeydoğusundaki göllerdeki kahverengi yayın balıklarında görülen melanom tümörleri, üzerinde bulundukları balıklardan ziyade diğer balıklardaki tümörlerle daha fazla genetik benzerlik gösteriyor. Bu durum, kanser hücrelerinin bir balıktan diğerine geçiş yapabileceğini düşündürüyor.
Büyük sel felaketinin ardından ortaya çıktı
Araştırma ekip lideri Prof. Julie Dragon, doğada bulaşıcı kanserlerin nadiren rastlandığını vurguladı. Daha önce sadece Tazmanya canavarı, köpekler ve kabuklu deniz canlılarında bulaşıcı kanser vakası görüldüğünü hatırlatan Dragon, bu bulgunun balıklardaki ilk örnek olduğunu ifade etti.
İlk belirlemeler, 2012’de Quebec ile Vermont arasındaki Memphremagog Gölü’nde balıkçılar tarafından yapıldı. Yayın balıklarının üzerindeki siyah lekeler ve tümörlerin daha sonra melanom türü deri kanseri olduğu tespit edildi.
Yıllar geçtikçe hastalık gölde yayıldı ve günümüzde göldeki kahverengi yayın balıklarının yaklaşık üçte birinde bu tümörlerin bulunduğu kaydediliyor.
Kanserin balıkları ne kadar etkilediği ise hala tam olarak bilinmiyor. Bazı balıkların hastalığı beyin ve karaciğer gibi organlara yayılırken, birçok balığın lezyonlara rağmen sağlıklı görünmeleri ve uzun süre hayatta kalmaları dikkat çekiyor.
Siyah lezyonların, Irene Tropikal Fırtınası sonrası büyük selin etkileriyle ortaya çıktığı düşünüldü. Ancak yapılan analizler kesin sonuç vermedi. Mayıs ayında yayımlanan başka bir çalışmada, tümörlü balıkların derisinde çinko ve kanserojen arsenik dahil yedi metalin yüksek seviyelerde bulunduğu raporlandı.
Genetik analizler şaşırtıyor
İlginç bir şekilde, 2014’te hastalığın bir virüsten kaynaklanıp kaynaklanmadığı araştırıldı ancak genetik incelemelerde herhangi bir virüs tespit edilmedi.
Araştırmacılar, balıkların akraba çiftleşmesi nedeniyle kansere daha eğilimli olabileceği ihtimali üzerinde durdular. Sağlıklı balıklar, hasta balıklar ve tümörlerden alınan örneklerin genetik karşılaştırmaları sonucunda popülasyonun yüksek genetik çeşitliliğe sahip olduğu ve akraba çiftleşmesinin söz konusu olmadığı anlaşıldı.
Çalışmanın en çarpıcı bulgusu ise tümör hücrelerinin genetik yapısıyla ilgili oldu. Normalde kanser hücreleri bulundukları canlının hücrelerine benzerlik gösterirken, bu çalışmada tümör hücrelerinin diğer balıklara oranla daha fazla benzerlik göstermesi dikkat çekici. Bu durum, kanser hücrelerinin bireyler arasında geçiş yaptığı fikrini akla getiriyor.
Araştırmacılar, tümörlerin kolaylıkla hücre dökmesi nedeniyle kanserin üreme döneminde birbirleriyle yakın temas halindeki yayın balıkları arasında yayıldığını düşünüyorlar; ancak bu bulaşma mekanizması henüz laboratuvar ortamında onaylanmış değil ve çalışmalar devam ediyor.
İnsanlar için risk görülmüyor
Yetkililer, tümörlü balıkların tüketilmemesini önerirken, mevcut verilere göre hastalığın insan sağlığına zarar verdiği veya insanlara bulaştığına dair herhangi bir kanıt bulamadıklarını bildiriyorlar.
Kaynakça
https://www.wired.com/story/contagious-cancer-found-in-north-american-catfish/
https://www.nature.com/articles/s41586-026-10828-6
