NASA’nın 11 Yıllık Mars Görevi MAVEN Tamamlandı

Uzay aracı, 11 yılı aşkın bir süre Kızıl Gezegen’in yörüngesinde aktif görev yaptı ve başlangıçta planlanan bir yıllık bilimsel araştırma süresinden neredeyse on kat daha fazla çalışmayı başardı.

İletişim aniden kesildi

NASA’nın açıklamalarına göre MAVEN, 6 Aralık’ta Mars’ın arkasından geçmeden önce normal işleyişteydi. Telemetri verileri herhangi bir problem göstermiyordu ve görev ekibi, uzay aracının gezegenin arkasından çıktıktan sonra yeniden sinyal vermesini bekliyordu. Ancak beklenen iletişim asla gerçekleşmedi.

Daha sonra NASA’nın Derin Uzay Ağı (Deep Space Network) tarafından kaydedilen radyo verilerini inceleyen mühendisler, dikkate değer bir anormallik tespit etti. Analizler, MAVEN’in Mars’ın arkasından çıktıktan sonra güvenli moda geçtiğini ve olağanüstü yüksek bir dönüş hızına ulaştığını ortaya koydu.

NASA’ya göre bu hızlı dönüş, uzay aracının yörüngesini olumsuz etkileyerek enerji sistemlerinde ciddi kayıplara yol açmış olabilir. Batarya seviyelerinin kritik düzeyin altına düşmesiyle iletişim sistemleri için yetersiz enerji kalmıştı.

Geçtiğimiz aylarda yaşanan olayların nedenlerini araştırmak ve kurtarma senaryolarını değerlendirmek için NASA, özel bir inceleme komitesi oluşturdu. Aylar süren teknik değerlendirmelerin ardından bu komite, MAVEN’in artık bilimsel gözlem yapamayacağına ve Mars çevresindeki veri aktarım görevlerine devam edemeyeceğine karar verdi.

Ancak uzay aracını bu duruma sürükleyen esas sebep henüz kesin olarak belirlenememiştir. NASA, inceleme komitesinin yıl sonunda nihai raporunu yayımlamasını beklediğini duyurdu.

Kritik bir iletişim köprüsüydü

Kaybın ardından bu ağda geriye 4 uzay aracı kaldı. İletişim görevlerinin büyük kısmı ESA’nın Trace Gas Orbiter aracıyla gerçekleştiriliyor ve MAVEN ikincil bir roldeydi.

Mars’ın atmosferik evrimini aydınlattı

Kasım 2013’te fırlatılan MAVEN, Mars’ın atmosfer yapısını ve evrimini inceleyen ilk görev olarak tarihe geçti. Araştırıcılar, elde edilen verilerle Güneş’in milyarlarca yıl içinde Mars atmosferini nasıl aşındırdığını ve gezegenin atmosfer kaybına nasıl yol açtığını daha derinlemesine anlamış oldular.

Elde edilen sonuçlar, Mars’ın geçmişte daha sıcak, daha nemli ve hayat barındırabilecek koşullara sahip olabileceği teorilerine önemli katkılarda bulundu. Aynı zamanda gezegenin iklim geçmişi ve eski su rezervlerinin durumuyla ilgili yeni bilgiler edinildi.

NASA, görevin tamamına ait veri arşivini araştırmacıların kullanımı için paylaşmayı planlıyor. Böylece MAVEN’in topladığı veriler, gelecekte gezegen bilimleri çalışmalarında değerlendirilebilecektir.