Teknoloji Haberleri

“Sonsuz Kimyasallar” için 100 Kat Daha Hızlı Yeni Malzeme Bulundu

'Sonsuz kimyasallar' için 100 kat daha hızlı malzeme keşfedildi
Doğada hemen hemen hiç parçalanmayan ve ciddi sağlık riskleriyle ilişkilendirilen PFAS kimyasalları için umut verici bir gelişme yaşandı. Rice University araştırmacıları, bu maddeleri çok daha hızlı filtreleyebilme ve etkili bir şekilde parçalayabilme kabiliyetine sahip yeni bir malzeme geliştirdi. Teflon’un 1938’de icadından bu yana sıklıkla kullanılan bu maddeler için bakır-alüminyum temelli bir filtre geliyor.

“Sonsuz kimyasallar” olarak bilinen PFAS nedir?

4,700’den fazla kimyasal madde içeren perflorlu ve poliflorlu alkil maddeler (PFAS), insanlarda ve çevrede birikme potansiyeli olan, yaygın olarak kullanılan insan yapımı kimyasallardır. Bu kimyasallar son derece kalıcı oldukları için ‘sonsuz kimyasallar’ olarak adlandırılmaktadır. Rice University’nde görev yapan bir araştırma ekibi, PFAS filtreleme sürecini köklü bir şekilde değiştirebilecek yeni bir malzeme geliştirdi.

Bakır ve alüminyum temelli katmanlı çift hidroksit (LDH) yapısına sahip bu filtre, uzun zincirli PFAS bileşiklerini mevcut sistemlere göre yaklaşık 100 kat daha hızlı absorbe edebiliyor. Sadece yakalamakla kalmıyor, aynı zamanda bu maddelerin büyük bir kısmını parçalayarak yok olmasına da yardımcı oluyor.

Bakır-alüminyum, 100 kat daha hızlı filtre

Mevcut filtreleme çözümleri PFAS’ı sudan ayırabiliyor, ancak bu maddeler daha sonra özel tesislerde depolanmak zorunda kalıyor. Tam imha için ise oldukça yüksek sıcaklıklar gerektiren, maliyetli ve karmaşık termal işlemler uygulanmaktadır. Endüstriyel ölçekte PFAS’ı tamamen ortadan kaldırabilen bir sistem ise henüz yaygın olarak kullanılmamaktadır.

'Sonsuz kimyasallar' için 100 kat daha hızlı malzeme keşfedildi
Rice ekibinin geliştirdiği LDH malzemesi, alüminyum atomlarının bir kısmını bakır ile değiştirerek oluşturulmaktadır. Pozitif yüklü bu yapı, negatif yüklü PFAS zincirleri ile daha kolay bağ kurabiliyor. Bu sayede filtreleme hızı önemli ölçüde artarken, işlem verimliliği de yükselmektedir.

Araştırmacılara göre PFAS’ı “yok edilemez” kılan karbon-flor bağları, 400–500°C gibi nispeten düşük sıcaklıklarda kırılabilmektedir. Bu süreçte açığa çıkan flor, LDH içinde tutulmakta ve kalsiyum ile bağlanarak kalsiyum florür formuna dönüşmektedir. Ortaya çıkan bu bileşik, standart depolama alanlarında güvenli bir şekilde bertaraf edilebilmektedir. Henüz erken aşamada olsa da bu teknoloji, PFAS kirliliği ile mücadelede daha hızlı ve sürdürülebilir bir çözüm sunma potansiyeline sahiptir.