Artık Lüks: Dünya Genelinde Neden RAM Krizi Yaşanıyor?
Lüks Haline Geldi! Neden Dünya Genelinde RAM Krizi Yaşanıyor?
Son zamanlarda teknoloji alanında yavaş yavaş ama etkisi hızla yaygınlaşan ciddi bir sorun ortaya çıktı. Uzun yıllar boyunca ucuz ve erişilebilir olarak görülen RAM, artık küresel düzeyde stratejik bir bileşen haline geldi. Yapay zeka için inşa edilen büyük veri merkezleri, bellek pazarındaki tüm dengeleri sarstı. Üreticiler stratejilerini değiştirdi, fiyatlar yükselmeye başladı. Bu durumun etkileri, dizüstü bilgisayarlardan akıllı telefonlara kadar her alanda hissedilmektedir.
RAM Fiyatlarını Artıran Nedenler: Yapay Zeka Merkezleri
Yapay zeka sistemlerinin etkin çalışabilmesi için büyük veri merkezlerine ihtiyaç duyuluyor. Bu merkezlerin temelinde yüksek hızda veri transferi sağlayan bellekler bulunuyor. Son dönemde geleneksel RAM üretimi, daha yüksek kâr getirisi olan HBM yani High Bandwidth Memory teknolojisine kaydırıldı. Samsung, SK Hynix ve Micron gibi sektördeki önde gelen üreticiler, toplam kapasitelerinin yaklaşık yüzde 20’sini tüketici ürünlerinden çıkararak yapay zeka merkezlerine yönlendirmeye başladı. HBM teknolojisi, klasik bellek sistemlerinden farklı olarak çiplerin dikey istiflenmesine olanak sağlıyor. Bunun sonucunda, oldukça yüksek veri aktarım hızları ve daha fazla bellek kapasitesi elde ediliyor. Günümüzdeki yapay zeka GPU’ları tek başına terabayt seviyesinde bellek kullanabiliyor. Veri merkezlerinde yer alan binlerce kartı göz önünde bulundurduğunda, tüketici elektroniği talebi geri planda kalıyor.
Fiyatlar Yükselmeye Devam Ediyor, Üretim Yetersiz Kalıyor
Bellek pazarındaki bu kırılma, fiyatlara da yansıdı. DDR5 standardındaki DRAM çipleri, sadece üç ay içerisinde yaklaşık yüzde 300 oranında bir artış gösterdi. 2026’nın ilk yarısı için çeyrek bazında yüzde 50’ye kadar bir artış bekleniyor. Üretim artışı ise talep hızına ulaşamıyor. TrendForce verilerine göre 2026 yılında bellek talepleri yüzde 35 artarken, arz büyümesi yüzde 23 seviyesinde kalacak. Dizüstü bilgisayar üreticileri maliyet baskısını açıkça dile getirmeye başladı. Dell, Asus ve Lenovo gibi markalar yeni modeller için fiyat artışları planladıklarını duyurdu. Çin pazarında Honor, tablet alımı için erken harekete geçin çağrısında bulundu. Xiaomi ise tüm tablet serileri için fiyat güncellemeleri açıkladı. Akıllı telefonlardan da üretim maliyeti artışlarının yüzde 10 ile yüzde 25 arasında olduğu belirtiliyor. Düşük segment modeller, krizin en çok etkilendiği kategoridir.
Tüketici Pazarı Arka Plana İtti
Micron, tüketici pazarında uzun yıllar boyunca var olan Crucial markasını kapatma kararı aldı. Şirket yönetimi, yapay zeka odaklı bellek talebinin hızla arttığını ve kaynakların daha kârlı alanlara kaydırılması gerektiğini belirtti. Uzmanlara göre dizüstü bilgisayarlardaki RAM maliyetinin üretim maliyetinin yaklaşık yüzde 40’ına ulaştığı tahmin ediliyor. Üreticiler, orta segment cihazlarda 8 GB RAM konfigürasyonlarına dönüş yapmayı düşünmeye başladı. Ekran kartları tarafında da yeni fiyat artışlarının yolda olduğu belirtiliyor. Analistler, bellek fiyatları düşüklüğünün 2027 sonrasına kadar beklenmesi gerektiğini öngörüyor.
